Gülşah Köprülü,MEHMET AK

  • Gülşah Köprülü: Milli Eğitim Bakanlığı
  • MEHMET AK: NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ
  •  Yıl : 2025
  •  Cilt : 5
  •  Sayı : 3
  •  Sayfa : 110-117
21. yüzyılın başında, küreselleşmenin hızla yayılmasıyla uluslararası ilişkiler ve küresel sağlık diplomasisi kavramları önemli bir dönüşüm geçirmiştir. Küresel sağlık diplomasisi, sadece devletler ve uluslararası kuruluşların sorumluluğunda olan bir alan olmaktan çıkarak, insan hakları, dış politika, ulusal güvenlik, kalkınma politikaları ve küresel yönetim gibi birçok disiplinlerarası alanla iç içe geçen karmaşık ve çok boyutlu bir süreç haline gelmiştir. Bu bağlamda, sağlık diplomasisi küresel siyasetin merkezinde yer almakta, sağlık krizlerine müdahalenin ötesinde devletlerarası iş birliği ve diplomatik ilişkilerin yeniden şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. COVID-19 pandemisi, küreselleşmenin etkisiyle sınırları aşarak tüm dünyayı etkileyen en kapsamlı ve yıkıcı sağlık krizlerinden biri olarak kayıtlara geçmiştir. Pandeminin etkileri yalnızca sağlık sektöründe sınırlı kalmayıp, uluslararası politika, ekonomik yapılar, sosyal dinamikler ve küresel güvenlik alanlarında da derin ve kalıcı değişimlere yol açmıştır. Bu süreç, disiplinlerarası yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymuş ve uluslararası ilişkiler ile sağlık bilimleri arasındaki entegrasyonu güçlendirmiştir. Pandemi sonrası dönemde, bu iki alanın ortak çalışma alanları artmış ve küresel sağlık diplomasisi akademik araştırmaların öncelikli konularından biri olmuştur. Bu çalışma, küresel sağlık diplomasisi literatürünün bibliyometrik analizini yaparak, alanın gelişim süreçlerini, araştırma eğilimlerini, akademik iş birliklerini ve anahtar temalarını sistematik bir şekilde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bibliyometrik yöntemler, alandaki yayınların niceliksel ve niteliksel özelliklerini anlamak, araştırma performansını değerlendirmek ve disiplinlerarası bağlantıları belirlemek açısından önemli araçlar sunmaktadır. Elde edilen bulgular, akademisyenler, politika yapıcılar ve uygulayıcılar için alanın mevcut durumunu değerlendirme ve geleceğe yönelik stratejiler geliştirme açısından değerli bir rehber niteliği taşıyacaktır. Ayrıca bu çalışma küresel sağlık diplomasisi alanındaki bilgi birikimini derinleştirerek, disiplinler arası iş birliğini ve politika oluşturma süreçlerini desteklemeyi hedeflemektedir. Böylece, hem akademik literatürün zenginleşmesine katkı sağlanacak hem de küresel sağlık krizlerine karşı daha etkili diplomatik ve politik yaklaşımlar geliştirilmesine zemin hazırlanacaktır.
Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Mevlana Tıp Bilimleri
2025, Cilt5, Sayı3
E-ISSN: 2757-976X
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. Adams, V., Novotny, T. E. and Leslie, H. (2008). “Global Health Diplomacy”, Medical Anthropology 27 (4):315–23.
  2. Berridge, G. R. (2010). Diplomacy. Theory and practice. London and New York: Palgrave, Macmillan.
  3. Brown, T. M., Cueto, M., and Fee, E. (2006). The World Health Organization and the transition from “international” to “global” public health. American Journal of Public Health, 96(1), 62-72.
  4. Chattu, V. K., & Knight, W. A. (2019). Global health diplomacy as a tool of peace. Peace Review, 31(2), 148-157.
  5. Cooper R. (2003). The breaking of nations. Order and chaos in the 21st century. Atlantic Monthly Press, New York.
  6. Fazal, T. M. (2020). “Health Diplomacy in Pandemical Times”, International Organization 74 Supplement, The IO Foundation, E78–E97 https://doi.org/10.1017/S0020818320000326 Published online by Cambridge University Press.
  7. Fidler, D. P. (2001). The globalization of public health: the first 100 years of international health diplomacy. Bulletin of the World Health Organization, 79(9): 842-849.
  8. Gauttam, P., Singh, B., & Kaur, J. (2020). COVID-19 and Chinese global health diplomacy: geopolitical opportunity for China’s hegemony?. Millennial Asia, 11(3), 318-340.
  9. Hotez, P. J. (2014). “Vaccine diplomacy”: Historical perspectives and future directions. PLoS neglected tropical diseases, 8(6), e2808 Hotez, P. J. (2014). “Vaccine diplomacy”: Historical perspectives and future directions. PLoS neglected tropical diseases, 8(6), e2808
  10. Javed, S., & Chattu, V. K. (2020). Strengthening the COVID-19 pandemic response, global leadership, and international cooperation through global health diplomacy. Health promotion perspectives, 10(4), 300.
  11. Kickbusch, I. and Liu, A. (2022). Global health diplomacy—reconstructing power and governance. The Lancet, 399(10341): 2156-2166.
  12. Kickbusch, I., Silberschmidt, G. and Buss, P. (2007). “Global Health Diplomacy: The Need for New Perspectives, Strategic Approaches and Skills in Global Health”, Bulletin of the World Health Organization, 85 (3): 230–32.
  13. Kobierecka, A., & Kobierecki, M. M. (2021). Coronavirus diplomacy: Chinese medical assistance and its diplomatic implications. International Politics (The Hague), 58(6), 937.
  14. Lee, K., and Smith, R. (2011). What is Global Health Diplomacy? A Conceptual Review. Global Health Governance.
  15. Lee, S. T. (2021). Vaccine diplomacy: nation branding and China’s COVID-19 soft power play. Place branding and public diplomacy, 19(1), 64.
  16. Manor, I. (2019). The digitalization of public diplomacy (Vol. 15). Cham: Palgrave Macmillan.
  17. Nye Jr, J. S. (2008). Public diplomacy and soft power. The annals of the American academy of political and social science, 616(1), 94-109.
  18. WHO. WHO Director-General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19. Aug 18, 2020. https://www.who.int/directorgeneral/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-atthe-media-briefing-on-covid-19---18-august-2020 (accessed July 15, 2025).
  19. Worsnop, C. Z. (2017). “Domestic Politics and the WHO’s International Health Regulations: Explaining the Use of Trade and Travel Barriers During Disease Outbreaks”, Review of International Organizations 12 (3): 365–95.