Erzurum ve Çevresinde Alkolsüz Yağlı Karaciğer Hastalık Oranı

Özkan Çinici; Muammer Altınkaynak; Neslihan Bayındır; Doğan Nasır Binici

doi:10.56752/Mevmedsci.2025.80

Özkan Çinici,Muammer Altınkaynak,Neslihan Bayındır,Doğan Nasır Binici

Özkan Çinici: SBU Erzurum Tıp Fakültesi Erzurum Şehir Hastanesi
Muammer Altınkaynak: SBU Erzurum Şehir Hastanesi
Neslihan Bayındır: SBU Erzurum Şehir Hastanesi
Doğan Nasır Binici: SBÜ Erzurum Tıp Fakültesi Erzurum Şehir Hastanesi

Yıl : 2025
Cilt : 5
Sayı : 1
Sayfa : 5-10

DOI : https://doi.org/10.56752/Mevmedsci.2025.80

Amaç: Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı ( NAYKH ) sıklığı, ülkemizde yeterli klinik çalışma olmadığından net olarak bilinmemektedir. Hastalık, herhangi bir şikâyeti olmayan veya farklı klinik sebeplerle hastaneye başvuran hastalarda karın ultrasonu yapılırsa tesadüfi olarak ortaya çıkabilen bir bulgudur. Yapılan çalışmalar Amerikalı yetişkinlerin en az % 25 'inde yağlı karaciğer olduğunu göstermiştir. Amacımız, Erzurum ve çevresinde NAYKH sıklığını tespit etmek ve on yıllık dönemde bölgemizdeki değişimi belirlemek. Yöntem: Bu çalışmada 2009-2019 yılları arasında hastanemize başvuran ve herhangi bir nedenle ultrasonografi yapılan 60000 hasta retrospektif olarak incelendi. Prevalans ultrason bulguları, yaş, cinsiyet ve vücut kitle indeksi ( BMI )’ne göre analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların % 42.1’ inde NAYKH tespit edildi. Bu oran erkeklerde % 43, kadınlarda % 41.6 olarak tespit edildi. En yüksek oran 60 yaş üstü ( % 43.8 ), erkek cinsiyette ( % 43 ), BMI >25 kg/m2 olanlarda ( % 45 ) görüldü. Çok değişkenli analiz, erkek cinsiyet, serum alanin aminotransferaz düzeyi, ileri yaş, BMI, tip II diyabet, hipertansiyon ve dislipideminin NAYKH ile ilişkili bağımsız faktörler olduğunu gösterdi. Sonuç: NAYKH bölgemizde yaşayan insanların yarısına yakınını etkileyen bir hastalık olup toplumsal sağlık sorunu haline gelmek üzeredir. Çalışmamızdaki NAYKH oranı ( % 42.1 ), tahmini Türkiye ortalamasının üzerindedir. Artan obezite ve Tip 2 DM prevalansına paralel olarak NAYKH, dünya geneline göre daha yüksek obezite oranları nedeniyle, Türkiye'de önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya adaydır. Bu nedenle NAYKH taraması, kilosuna bakılmaksızın 50 yaşın üzerindeki tüm bireylere önerilmektedir. Aşırı kilolu veya obez olan ve risk faktörleri olan tüm asemptomatik bireyler yaş sınırlandırması olmaksızın NAYKH açısından araştırılmalı, iyi tasarlanmış sistemik çalışmalar yapılmalıdır. NAYKH ve komplikasyonlarına karşı ciddi önlemler alınmalı, ulusal sağlık politikaları geliştirilmelidir.

Atıf yapmak için : Çinici Ö, Altınkaynak M, Bayındır N, Binici DN. Erzurum ve Çevresinde Alkolsüz Yağlı Karaciğer Hastalık Oranı. Mev Med Sci. 2025; 5(1): 5-10

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.

Mevlana Tıp Bilimleri
2025, Cilt5, Sayı1
E-ISSN: 2757-976X

Geliş Tarihi : 19.01.2024, Kabul Tarihi : 21.01.2025 , Yayın Tarihi : 18.04.2025

Kaynakça

1. Ludwig J, Viggiano TR, Mcgill DB, et al. Nonalcoholic steatohepatitis, Mayo Clinic experiences with a hitherto unnamed disease. In Mayo Clinic Proceedings, 1980; 55(7): 434-8.
2. Szczepaniak LS, Nurenberg P, Leonard D, et al. Magnetic resonance spectroscopy to measure hepatic triglyceride content: prevalence of hepatic steatosis in the general population. American Journal of Physiology-Endocrinology and Metabolism, 2005; 288(2): 462-8.
3. Akif A. Non Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında Güncel Medikal Tedavi. Kocatepe Tıp Dergisi, 2015; 16: 1.
4. Jansen PL. Nonalcoholic steatohepatitis. Neth J Med, 2004; 62(7): 217-24.
5. Falck Y, Younossi ZM, Marchesini G, et al. Clinical features and natural history of nonalcoholic steatosis syndromes. In Seminars in liver disease, 2001; 21(01): 17-26.
6. Ruhl CE, Everhart JE. Epidemiology of nonalcoholic fatty liver. Clinics in liver disease, 2004; 8: 501-19.
7. Day CP, James OF. Steatohepatitis: a tale of two “hits”?, Elsevier, 1998; 114(4): 842-5.
8. Takaki A, Kawai D, Yamamoto K. Multiple hits, including oxidative stress, as pathogenesis and treatment target in non-alcoholic steatohepatitis (NASH). International journal of molecular sciences, 2013; 14(10): 20704-28.
9. Lomonaco R, Chen J, Cusi K. An endocrine perspective of nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD). Therapeutic advances in endocrinology and metabolism, 2011; 2: 211-25.
10. Saadeh S, Younossi ZM, Remer M, et al. The utility of radiological imaging in nonalcoholic fatty liver disease. Gastroenterology, 2002; 123: 745-50.
11. Vuppalanchi R, Cummings OW, Saxena R, et al. Relationship among histologic, radiologic, and biochemical assessments of hepatic steatosis: a study of human liver samples. Journal of clinical gastroenterology, 2007; 41(2): 206-10.
12. Siegelman ES, Rosen MA. Imaging of hepatic steatosis. in Seminars in liver disease. Thieme Medical Publishers, Inc, 2001; 21(01): 71-80.
13. Joseph AE, Saverymuttu A, Al-Sam SH, et al. Comparison of liver histology with ultrasonography in assessing diffuse parenchymal liver disease. Clinical radiology, 1991; 43(1): 26-31.
14. Bydder GM, Kreel L, Chapman RW, et al. Accuracy of computed tomography in diagnosis of fatty liver. British Medical Journal, 1980; 281(6247): 1042.
15. Janiec DJ, Jacobson ER, Freeth A, et al. Histologic variation of grade and stage of non-alcoholic fatty liver disease in liver biopsies. Obes Surg., 2005; 15: 497-501
16. Ratziu V, Charlotte F, Heurtier A, et al. Sampling variability of liver biopsy in nonalcoholic fatty liver disease. Gastroenterology, 2005; 128: 1898-906.
17. Charatcharoenwitthaya P, Lindor KD. Role of radiologic modalities in the management ogf non-alcoholic steatohepatitis. Clin Liver Dis., 2007; 11: 37-54.
18. Younossi ZM, Koenig AB, Abdelatif D, et al. Global epidemiology of nonalcoholic fatty liver disease-Meta-analytic assessment of prevalence, incidence, and outcomes. Hepatology, 2016; 64: 73-84
19. Sung KC, Wild SH, Byrne CD. Development of new fatty liver, or resolution of existing fatty liver, over ﬁve years of follow-up, and risk of incident hypertension. J Hepatol, 2014; 60: 1040-5.
20. Chang Y, Jung HS, Cho J, et al. Metabolically healthy obesity and the development of nonalcoholic fatty liver disease. Am J Gastroenterol, 2016; 111: 1133-40
21. Byrne CD, Targher G. NAFLD: a multisystem disease. J Hepatol, 2015; 62(1): 47-64.
22. Argo CK, Caldwell SH. Epidemiology and natural history of non-alcoholic steatohepatitis. Clin Liver Dis, 2009; 13: 511-31.
23. Koehler EM, Schouten JN, Hansen BE, et al. Prevalence and risk factors of nonalcoholic fatty liver disease in the elderly: results from the Rotterdam study. J Hepatol, 2012; 57: 1305-11.
24. Fattahi MR, Niknam R, Safarpour A, et al. The prevalence of metabolic syndrome in non-alcoholic fatty liver disease; a population-based study. Middle East J Dig Dis, 2016; 8: 131-7.
25. Zelber S, Nitzan D, Halpern Z, et al. Prevalence of primary non-alcoholic fatty liver disease in a population-based study and its association with biochemical and anthropometric measures. Liver Int, 2006; 26: 856-63.
26. Celebi S, Ataseven H, Mengucuk E, et al. Epidemic features of nonalcoholic fatty liver in urban community of Elazıg. Akademik Gastroenteroloji Dergisi, 2006; 5: 41-6.
27. Kasapoglu B, Turkay C, Yalcin KS, et al. Low vitamin D levels are associated wıth increased risk for fat¬ty liver disease among non-obese adults. Clin Med, 2013; 13: 576-9.
28. Okur G, Karacaer Z. The prevalence of non-alcoholic fatty liver disease in healthy young persons. North Clin Istanb, 2016; 3: 111-7.
29. Kaya E, Yılmaz Y. Non-alcoholic fatty liver disease: A growing public health problem in Turkey. Turk J Gastroenterol, 2019; 30(10): 865-71.
30. Sezgin O, Akpinar H, Ozer B. Kapadokya Kohort Çalışması, Gastrointestinal hastalıkların ve Ultrasonografik Bulguların Görülme Sıklığı. 35. International Gastroenterology Congress; 2018 November 21-25; Antalya, Turkey. SS (Vol. 85).