Acil Yoğun Bakım Ünitesinde Sepsis Tanılı Hastalarda Başvuruda Ölçülen İyonize Kalsiyum Düzeyinin Prognostik Değeri

AHMET ÇAK; MUSTAFA KÜRŞAT AYRANCI; SAMİ ATAMAN

doi:10.56752/Mevmedsci.2025.94

AHMET ÇAK,MUSTAFA KÜRŞAT AYRANCI,SAMİ ATAMAN

AHMET ÇAK: AHLAT DEVLET HASTANESİ
MUSTAFA KÜRŞAT AYRANCI: NECMETTİN ERBAKAN UNİVERSİTY
SAMİ ATAMAN: MURADİYE DEVLET HASTANESİ

Yıl : 2025
Cilt : 5
Sayı : 3
Sayfa : 79-87

DOI : https://doi.org/10.56752/Mevmedsci.2025.94

Amaç Kalsiyum neredeyse tüm hücresel süreçlerde önemli rol oynamaktadır. Kalsiyum metabolizmasının gösterilmesinde iyonize kalsiyum seviyesinin ölçümü daha önemlidir. Sepsis sırasında kalsiyum metabolizmasının sıkı kontrolü bozulmaktadır. Ancak sepsis nedeniyle yoğun bakım ünitesine (YBÜ) kabul edilen hastalarda iyonize kalsiyum seviyelerinin prognostik önemi tam olarak bilinmemektedir. Çalışmamızın amacı sepsis nedeniyle YBÜ’ye kabul edilen olgularda iyonize kalsiyum seviyelerinin prognostik öneminin değerlendirilmesidir. Gereç ve yöntem Ocak 2020 ile Aralık 2021 tarihleri arasında üniversite Tıp Fakültesi acil servisine başvurup acil YBÜ’ye sepsis tanısı ile yatırılan 228 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, vital bulguları, Ardışık Organ Yetersizlik Değerlendirmesi (SOFA), Hızlı Ardışık Organ Yetersizlik Değerlendirmesi (qSOFA), iyonize kalsiyum ve total serum kalsiyum seviyeleri, kan gazı, hemogram ve biyokimya parametreleri, hastane sonlanımı, 7 günlük mortalite durumu retrospektif olarak taranarak analiz edildi. Bulgular Olguların ortalama iyonize kalsiyum düzeyi 1,07 ± 0,20 mmol/L, albümine göre düzeltilmiş kalsiyum düzeyi 9,20 ± 1,06 mg/dL idi. Yedi günlük mortalite oranı %25,4 iken, hastane mortalite oranı %57,9’a kadar çıkmaktaydı. ROC analizlerinde, iyonize kalsiyum konsantrasyonlarının 7 günlük mortalite (AUC=0,561, %95 GA 0,494- 0,626, p=0,188) ve hastane sonlanımında (AUC=0,525, %95 GA 0,458-0,591, p=0,517) tek başına belirleyici olmadığı izlendi. İyonize kalsiyum seviyeleri, mortalite belirteci olarak anlamlı sonuç veren SOFA skoru, YBÜ kalış süresi ve hastanede kalış süresi ile de korele değildi. Sonuç Kalsiyum seviyelerinin gösterilmesinde iyonize kalsiyum, düzeltilmiş total serum kalsiyum seviyelerinden daha doğru bilgiler sağlayabilir. Sepsis olgularında hipokalsemi sıklığı oldukça yüksektir. Ancak sepsis nedeniyle yoğun bakım ünitesine kabul edilen hastalarda iyonize kalsiyumun prognostik değeri sınırlıdır. Anahtar kelimeler: İyonize kalsiyum, Düzeltilmiş kalsiyum, Sepsis, Yoğun bakım ünitesi

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.

Mevlana Tıp Bilimleri
2025, Cilt5, Sayı3
E-ISSN: 2757-976X

Geliş Tarihi : 07.05.2025, Kabul Tarihi : 28.07.2025 , Yayın Tarihi : 12.12.2025

Kaynakça

1. Gauer R, Forbes D, Boyer N. Sepsis: Diagnosis and Management. Am Fam Physician. 2020;101(7):409-18.
2. Rhodes A, Evans LE, Alhazzani W, et al. Surviving Sepsis Campaign: international guidelines for management of sepsis and septic shock: 2016. Crit Care Med 2017; 45: 486– 552.
3. Cunha BA. Sepsis and septic shock: selection of empiric antimicrobial therapy. Crit Care Clin. 2008;24(2):313-34.
4. Harris RL, Musher DM, Bloom K, et al. Manifestations of sepsis. Arch Intern Med. 1987;147(11):1895-906.
5. Baird GS. Ionized calcium. Clin Chim Acta. 2011;412(9-10):696-701.
6. Aberegg SK. Ionized Calcium in the ICU: Should It Be Measured and Corrected? Chest. 2016;149(3):846-55.
7. Egi M, Kim I, Nichol A, et al. Ionized calcium concentration and outcome in critical illness. Crit. Care Med. 2011;39(2):314-21.
8. Zhang Z, Xu X, Ni H, Deng H. Predictive value of ionized calcium in critically ill patients: an analysis of a large clinical database MIMIC II. PLoS One. 2014;9(4):e95204.
9. Sanaie S, Mahmoodpoor A, Hamishehkar H, et al. Association Between Disease Severity and Calcium Concentration in Critically Ill Patients Admitted to Intensive Care Unit. Anesth Pain Med. 2018;8(1):57583.
10. Cekmen B, Koylu R, Akilli NB, Atis SE. Ionized calcium level predicts in-hospital mortality of severe sepsis patients: A retrospective cross-sectional study. J Acute Dis. 2021; 10(6): 247-51.
11. Zivin JR, Gooley T, Zager RA, Ryan MJ. Hypocalcemia: a pervasive metabolic abnormality in the critically ill. Am J Kidney Dis. 2001;37(4):689–98.
12. Zaloga GP. Ionized hypocalcemia during sepsis. Crit Care Med. 2000;28(1):266-8.
13. Zaloga GP. Hypocalcemia in critically ill patients. Crit Care Med. 1992;17:251–62.
14. He W, Huang L, Luo H, et al. The Positive and Negative Effects of Calcium Supplementation on Mortality in Septic ICU Patients Depend on Disease Severity: A Retrospective Study from the MIMIC-III. Crit Care Res Pract. 2022; 2022:2520695.
15. Iqbal M, Rehmani R, Hijazi M, Abdulaziz A, Kashif S. Hypocalcemia in a Saudi intensive care unit. Ann Thorac Med. 2008;3(2):57-9.
16. Slomp J, van der Voort PH, Gerritsen RT, Berk JA, Bakker AJ. Albumin-adjusted calcium is not suitable for diagnosis of hyperand hypocalcemia in the critically ill. Crit Care Med. 2003;31(5): 1389-93.
17. Byrnes MC, Huynh K, Helmer SD, et al. A comparison of corrected serum calcium levels to ionized calcium levels among critically ill surgical patients. Am J Surg. 2005;189(3):310-4.
18. Grzych G, Pekar JD, Durand G, et al. Albumin-Adjusted Calcium and Ionized Calcium for Assessing Calcium Status in Hospitalized Patients. Clin Chem. 2019;65(5):703-5.
19. Fei M, Li P, Tao X, Pan A, Wang J. Influence of hypocalcemia on the prognosis of septic patients. Zhonghua Wei Zhong Bing Ji Jiu Yi Xue. 2019; 31(4):418-21.