İletişimISSN:e-ISSN: 2757-976X
Yazar GirişiHakem GirişiYeni Üyelik
TürkçeEnglish
Anasayfa
Dergi Hakkında
Telif Hakları BildirimiAçık Erişim PolitikasıAmaç ve KapsamHakem Süreci İlkeleriHakem ve Editör KılavuzuÜcretlendirme PolitikasıEtik İlkeler ve Yayın PolitikasıArşivleme PolitikasıDizinlenme-İndekslenme
Yazara BilgiYayın KuruluMakale GönderSon SayıArşivİletişim

65 YAŞ VE ÜSTÜ BİREYLERDE BİLİŞSEL FONKSİYONLAR İLE YAŞAM KALİTESİ ALGISI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

PINAR KILIÇ,LEYLA AYDIN,Büşragül YILMAZ,KAMİLE SILAY

  • PINAR KILIÇ: ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ
  • Büşragül YILMAZ: ANKARA ŞEHİR HASTANESİ
  • KAMİLE SILAY: ANKARA ŞEHİR HASTANESİ
  •  Yıl : 2023
  •  Cilt : 3
  •  Sayı : 3
  •  Sayfa : 125-131
ÖZET
Giriş: Yaşlılık bireylerde birtakım olumsuz değişiklikleri de beraberinde getirmektedir. Literatürde bilişsel bozulmanın yaşam kalitesine olan etkisine yönelik çalışma sonuçları çelişkilidir. Bu çalışmada hafif bilişsel bozukluğa (HBB) sahip olan ve olmayan 65 yaş üstü bireylerde yaşam kalitesi ve alt grupları arasındaki ilişkinin araştırılması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza yaşları 65-97 arasında 109 gönüllü katılmıştır. Katılımcıların bilişsel fonksiyonlarını ve yaşam kalitesi algılarını değerlendirmek amacıyla Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) ve WHOQOL/OLD-Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği / Yaşlı Modülü uygulanmıştır.

Bulgular: Gruplar arasında MoCA total skoru ile yaşam kalitesi ölçeğinin total skoru arasındaki ilişki
anlamlı ve orta düzeydedir (r= .567, p<0.01). HBB grubunda, HBB olmayanlara kıyasla WHOQOL/OLD’un ölüm ve ölmek alt kategorisinde fark bulunmazken, skorlar duyusal işlevler alt grubunda yüksek, özerklik, sosyal katılım, geçmiş-bugün ve geleceğe ait aktiviteler ve yakınlık alt grubunda düşük olarak bulunmuştur (sırasıyla; t=-,392, p=,696, t=-4,784, t=3,541 t=-4,319, t=-5,173, t=-5,568, p<0.001).

Sonuç: Çalışmamızda, yaşlı bireylerin bilişsel düzeylerindeki azalmanın yaşam kalitesi algısını olumsuz etkilediği görülmüştür. Sonuçlarımızın, yaşlılık sürecinde gerçekleşen mental fonksiyonlardaki fizyolojik gerilemenin yavaşlatılmasına yönelik programlar geliştirilmesine katkı sağlayacağı kanısındayız. Sonraki araştırmaların geliştirici bilişsel programlar ve aktiviteler uygulanarak planlanması yerinde olacaktır
Atıf yapmak için : Kılıç P, Aydın L, Yılmaz B, Sılay K. 65 Yaş ve Üstü Bireylerde Bilişsel Fonksiyonlar ile Yaşam Kalitesi Algisi Arasindaki İlişkinin İncelenmesi. Mev Med Sci. 2023;3(3):125-131

Çıkar İlişkisi : Yazarlar çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Bu makale CC BY-NC 4.0 lisansı ile yayımlanmıştır.
Mevlana Tıp Bilimleri
2023, Cilt3, Sayı3
E-ISSN: 2757-976X
Geliş Tarihi : , Kabul Tarihi : , Yayın Tarihi :

Kaynakça

  1. 1. DSÖ. “Ageing and Health.” World Health Organization: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health. 1 Ekim 2022.
  2. 2. TÜİK. İstatistiklerle Yaşlılar, 2022. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p= Istatistiklerle-Yaslilar-2022-49667. 17 Mart 2023.
  3. 3. Amir SN, Juliana N, Azmani S, Abu IF, Talib AHQA, Abdullah F, Salehuddin IZ, Teng NIMF, Amin NA, Azmi NASM, Aziz NASA. Impact of Religious Activities on Quality of Life and Cognitive Function Among Elderly. J Relig Health. 2022 Apr;61(2): 1564-1584.
  4. 4. The World Health Organization quality of life assessment (WHOQOL): Position paper from the World Health Organization. Social Science & Medicine 1995; 41(10), 1403–1409.
  5. 5. Gabriel Z, Bowling A. Quality of life from the perspectives of older people. Ageing Soc 2004; 24:675–91.
  6. 6. Türkoğlu, N. ve Adıbelli, D. “Yaşlılarda Yaşam Kalitesi Ölçeğinin (CASP-19) Türk Toplumuna Adaptasyonu.” Akad Geriatri 2014; 6, 98- 105.
  7. 7. Grimby A, Svanborg A. Morbidity and health-related quality of life among ambulant elderly citizens. Aging (Milano) 1997; 9: 356-64.
  8. 8. Su X, Zang L, Yang F, Li C, Zhang J, et alHealth-Related Quality of Life in Individuals with Mild Cognitive Impairment Elderly Individuals. J Community Med Public Health 2022; 6: 258.
  9. 9. Hussenoeder FS, Conrad I, Roehr S, Fuchs A, Pentzek M, et al. Mild cognitive impairment and quality of life in the oldest old: a closer look. Qual Life Res 2020; 29: 1675-1683.
  10. 10. Nasreddine, Z. S., Phillips, N. A., Bédirian, V., Charbonneau, S., Whitehead, V., Collin, I., Cummings, J. L., & Chertkow, H. The Montreal Cognitive Assessment, MoCA: a brief screening tool for mild cognitive impairment. Journal of the American Geriatrics Society 2005; 53(4), 695–699.
  11. 11. Eser, S., Saatli, G., Eser, E., Baydur, H., & Fidaner, C. The reliability and validity of the Turkish version of the World Health Organization Quality of Life Instrument-Older Adults Module (WHOQOL-Old). Türk Psikiyatri Dergisi, 2010; 21(1), 1-10.
  12. 12. Su X, Shang L, Xu Q, Li N, Chen J, et al. Prevalence and predictors of mild cognitive impairment in Xi’an: a community-based study among the elders. PLos One 2014. 9(1).
  13. 13. Bosboom PR, Alfonso H, Eaton J, Almeida OP. Quality of life in Alzheimer’s disease: different factors associated with complementary ratings by patients and family carers. Int Psychogeriatr 2012; 24: 708-721.
  14. 14. Greaves CJ, Farbus L. Effects of creative and social activity on the health and well-being of socially isolated older people: outcomes from a multi-method observational study. J R Soc Promot Health 2006; 126(3): 134-142.
  15. 15. Tondelli, M., Galli, C., Vinceti, G., Fiondella, L., Salemme, S., Carbone, C., Molinari, M. A., Chiari, A., & Zamboni, G. (2021). Anosognosia in Early- and Late-Onset Dementia and Its Association With Neuropsychiatric Symptoms. Frontiers in psychiatry, 12, 658934.
  16. 16. Power M, Quinn K, Schmidt S; WHOQOL-OLD Group. Development of the WHOQOL-old module. Qual Life Res. 2005 Dec;14(10):2197-214.
  17. 17. Ozdilek, B. & Kenangil, G. (2014). Validation of the Turkish version of the Montreal Cognitive Assessment Scale (MoCA-TR) in patients with parkinson’s disease. The Clinical Neuropsychologist, 28(2), 333-343, doi: 10.1080/13854046.2014.881554
  18. 18. Sánchez-García, S., García-Peña, C., Ramírez-García, E., Moreno-Tamayo, K., & Cantú-Quintanilla, G. R. (2019). Decreased Autonomy In Community-Dwelling Older Adults. Clinical interventions in aging, 14, 2041–2053.
  19. 19. Bilgili, N., & Arpacı, F. (2014). Quality of life of older adults in Turkey. Archives of gerontology and geriatrics, 59(2), 415–421.
  20. 20. Saraçlı, Ö., Akca, A. S., Atasoy, N., Önder, Ö., Şenormancı, Ö., Kaygisız, İ., & Atik, L. (2015). The Relationship between Quality of Life and Cognitive Functions, Anxiety and Depression among Hospitalized Elderly Patients. Clinical psychopharmacology and neuroscience : the official scientific journal of the Korean College of Neuropsychopharmacology, 13(2), 194–200.
  21. 21. Xavier, F. M., Ferraz, M. P., Marc, N., Escosteguy, N. U., & Moriguchi, E. H. (2003). Elderly people's definition of quality of life. Revista brasileira de psiquiatria (Sao Paulo, Brazil : 1999), 25(1), 31–39.
  22. 22. Lam Nogueira, B. O. C., Li, L., Meng, L. R., Ungvari, G. S., Ng, C. H., Chiu, H. F. K., Kuok, K. C. F., Tran, L., & Xiang, Y. T. (2018). Clinical characteristics and quality of life of older adults with cognitive impairment in Macao. Psychogeriatrics : the official journal of the Japanese Psychogeriatric Society, 18(3), 182–189.
  23. 23. Küçük, U. & Karadeniz, H. (2021). Yaşlanmaya Bağlı Bireylerde Görülen Fizyolojik, Ruhsal, Sosyal Değişiklikler ve Korunmaya Yönelik Önlemler. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 14 (2) , 96-103 . DOI: 10.46414/yasad.877517
  24. 24. Bakar, N. 2012. Yaşlı bireylerde depresyon, yaşam kalitesi ve etkileyen faktörler (Yüksek Lisans Tezi). Yök Tez. (304498).
  25. 25. Castrillo Sanz, A., Andrés Calvo, M., Repiso Gento, I., Izquierdo Delgado, E., Gutierrez Ríos, R., Rodríguez Herrero, R., Rodríguez Sanz, F., & Tola-Arribas, M. A. (2016). Anosognosia in Alzheimer disease: Prevalence, associated factors, and influence on disease progression. Anosognosia en la enfermedad de Alzheimer: prevalencia, factores asociados e influencia en la evolución de la enfermedad. Neurologia (Barcelona, Spain), 31(5), 296–304.
Şekil 1.
Şekil 1.